شیرینی شناسی و انواع شیرینی ها
شیرینی چیست و انواع شیرینی ها
در نقاط مختلف جهان ممکن است از اصطلاحات مختلفی برای توصیف خوراکیهای شیرین استفاده شود. بهعنوان مثال در آمریکا، اصطلاح آبنبات (candy) برای توصیف عمده شیرینیها استفاده میشود. در بسیاری از کشورهای انگلیسی زبان دیگر، مانند ایرلند و بریتانیا، اصطلاح شیرینی (sweets) برای اشاره به کل گروه شیرینیها در منوهای کافه ها استفاده شود.
تفاوتهای فراوانی در تعریف هر منطقهای از شیرینی ها وجود دارد. ممکن است برخی انواع در منطقهای بهعنوان شیرینی ها طبقهبندی شوند اما در منطقه دیگر در این گروه قرار نگیرند. همچنین گاهی گروهی از مواد شیرین وجود دارد که ممکن است برخی افراد آنها را غذا بدانند و برخی دیگر در گروه شیرینیها جای دهند.
دنیای شیرینیها آنقدر وسیع و متنوع است که نمیتوان قانون مشخصی برای تقسیمبندی آنها ارائه داد. فقط با ارائه چند نوع طبقهبندی متوجه این صحبت میشوید. به تقسیمبندی شیرینیها بر اساس موارد زیر توجه کنید:
نوع ماده شیرینکننده: شیرینیهای سالم با شیرینکننده طبیعی، شیرینیها معمولی
روش پخت: شیرینی ها آسان و انواع سخت
قدمت: شیرینیهای سنتی و مدرن
نوع پخت: شیرینیهای با پخت بدون فر یا پخت در فر
مکان تولید: شیرینیهای ایرانی، فرانسوی، هندی و انواع بسیار دیگر
از این نوع تقسیمبندیها نمونههای فراوانی وجود دارد. گاهی این موارد با یکدیگر همپوشانی دارند، بهعنوان مثال شیرینیها سنتی ایرانی یا انواع فرانسوی مدرن را میتوان نام برد. البته نوعی تقسیمبندی که ما ایرانیها بهطور معمول در ذهن داریم، تقسیمبندی براساس داشتن و نداشتن خامه است. از این نقطهنظر شیرینیها به دو گروه خشک و تر تقسیم میشوند.
تقسیم شیرینیها براساس مواد تشکیلدهنده
1- شیرینیها بر پایه آرد
در این گروه انواع محصولات پختهشده مانند بیسکویت ،کیک و دیگر انواع شیرینی ها ، از سنتی تا مدرن وجود دارد.
2- شیرینیهای بر پایه شکر
این گروه شامل محصولاتی است که عمدتاً از شکر تشکیل میشوند. از این گروه میتوانیم نمونههایی مانند فوندانت، تافی فاج وژله را نام برد.
3- شیرینیها بر پایه شیر
این دسته دربرگیرنده شیرینیها هستند که بر پایه شیر تهیه میشوند. از این گروه میتوانیم انواع سنتی هندی مانند پدا، برفی و راسوگولا را نام برد.
4- شیرینیها بر پایه شکلات
محصولات در این گروه عمدتا از پودر کاکائو، شکلات و محصولات شکلاتی تشکیل میشود. البته شیرینیهای شکری هم میتوانند با روکش شکلاتی در این گروه گنجانده شوند.
البته در این زمینه باید بگوییم که مهم نیست این خوراکیهای خوشمزه را به چه عنوان نام ببریم. شیرینی شیک، شیرینی ساده یا هر عنوان دیگر، مهم این است که آنها از گوشههای دنج تنهایی تا دورهمیهای بزرگ را لذتبخشتر از قبل میکنند. با توجه به مواد مورد استفاده و روش تهیه، شیرینی ها مختلفی در دنیا تهیه و مصرف می شوند. معمولا دو دسته بزرگ از شیرینی ها شناخته شده هستند؛ یعنی شیرینی تر و شیرینی خشک.
تفاوت این دو شیرینی ها معمولا در خامه ای است که در شیرینی تر به کار می رود. شیرینی ها انواع رولت ها، ناپلئونی، نان خامه ای، و … از جمله شیرینی های تر هستند و شیرینی دانمارکی، زبان، پاپیونی و … از جمله شیرینی های خشک به شمار می روند، که هردو گروه ازشیرینی ها طرفدار خود را دارند وصد البته که می توان بسیاری از آن هارا در منوهای کافه ها به راحتی پیدا کرد.
شیرینی ها پرطرفدار
این روزها انواع شیرینیهای خوشمزه از نقاط مختلف دنیا در بین مردم رواج یافته است؛ ولی اگر به تاریخ ورود شیرینی ها به دنیای خوراکیها توجه کنید، میبینید که ایران قدمت بیمانندی دارد. با این اوصاف کاملا بهجا است اگر انواع شیرینیها ایرانی از شیرینیها پرطرفدار، مخصوصا در ایران، به حساب بیایند. از انواع شیرینیهای پرطرفدار ایرانی میتوانیم به موارد زیر اشاره کنیم.
- شیرینی مشهدی (آلمانی)
وجود مربا در شیرینی ها مشهدی از طرفی به آن رنگولعابی بیمانند میدهد و از طرف دیگر با استفاده از میوه خواصی بهتر از دیگر انواع نصیبش میکند. استفاده از موادی، چون کنجد، پسته و خلال بادام نیز به افزایش ارزش غذایی آن هرچند ناچیز کمک میکند.
- شیرینی نخودچی
استفاده از آرد نخودچی در این نوع پرطرفدار ایرانی از نکات مثبتی است که اهالی فن همواره متذکر میشوند.این شیرینی که از انواع پرطرفدار مخصوصا در ایام عید نوروز است، با ترکیبی از سه ماده اصلی آرد نخودچی، پودر قند و روغن جامد تهیه میشود.آرد گندم سفید از نظر خواص در رتبه پایینتری نسبت به آرد نخود قرار میگیرد.آرد نخود حاوی مواد معدنی و ویتامینهای بیشتری است و اگر قرار شود انتخابی صورت بگیرد، در اولویت است.
آرد نخودچی از مواد مغذی مهمی چون آنتیاکسیدانها ،یتامین B6، آهن، فسفر، منیزیم، مس، منگنز، سلنیوم، پروتئین و فیبر غنی است. همچنین طبیعتی گرم و خشک دارد و فاقد گلوتن است. ماندگاری این خوشمزه عامل مهمی در استفاده آن در ایام عید است. کاستیهای استفاده از روغن جامد در این شیرینی هم میتواند با جایگزینی انواع مرغوب روغن جبران شود؛ همان طور که گروهی در پخت خانگی آن از انواع روغن جامد بومی استفاده میکنند.
- شیرینی برنجی
شیرینی برنجی از انواع شیرینیهای ترد است که استفاده از آرد برنج به جای آرد سفید در آن، از ویژگیهای منحصربهفردش است. این شیرینی نیز ماندگاری خوبی دارد و بیشتر در ایام عید استفاده میشود. ویژگی خاص آرد برنج، نداشتن گلوتن است. این موضوع به افرادی که به گلوتن حساسیت دارند، کمک میکند تا با خیال راحت این شیرینی خوشمزه را مزه کنند. البته از خواص دیگر این ماده و وجود انواع مواد مغذی تشکیلدهنده آن نمیتوان غافل شد.
- شیرینی نارگیلی
در بین شیرینیها نوع نارگیلی با کمترین میزان آرد و حتی در بعضی از روشهای پخت بدون استفاده از آرد پخته میشود. البته استفاده یک یا دو قاشق آرد در پخت این شیرینی، میزانی نزدیک به صفر است که میتوانیم کلا در نظر نگیریم. جایگزین آرد در این شیرینی پودر نارگیل است. با استفاده از پودر نارگیل و با وجود چرببودن این ماده، بهطور معمول میزان روغن مورد استفاده در این نوع، به صفر نزدیک میشود.
- شیرینیهای تر برشی
انواع شیرینی تر با وجود خامه بسیار دلپذیر و محبوب هستند و با ذائقه ایرانیها سازگارند. این انواع معمولا برای مجالس، میهمانیها و انواع دورهمیها انتخاب برتری هستند. البته وجود خامه در آنها از طرفی به افزایش چربی در ترکیبشان کمک و از طرف دیگر روش نگهداری را سخت و زمان آن را کم میکند. از طرف دیگر با کاهش اندازهها در این نوع و تهیه انواع انگشتی میتوانید با خیالی راحت چندتایی از آنها را میل کنید. همین عوامل باعث می شود بتوان آن را در منوهای چاپی و آنلاین کافه ها هتل ها به راحتی پیدا کرد. ح
- شیرینی لوز
بهجرأت میتوانیم بگوییم که لوزها، این شیرینیهای سنتی یزد، از پرطرفدارترینها هستند. از انواع لوزها میتوانیم لوز نارگیل، لوز زعفرانی، لوز پسته، لوز بادام و لوز باقلوا را نام ببریم. ماده اصلی این انواع مغزها هستند و به همین علت از شیرینیهای گران به حساب میآیند.از دیگر شیرینیهای سنتی و محبوب میتوانیم به قرابیه قزوین، کاک کرمانشاه، نوقای تبریز و بسیاری دیگر اشاره کرد.
– شیرینی کرکی
این شیرینی شباهت فراوانی به شیرینی نخودچی دارد؛ ولی در ترکیب آن از آرد جوانه گندم هم استفاده میشود. شیرینی کرکی از شیرینیهای سنتی ایام عید در اصفهان است.آرد جوانه گندم با خواص فراوانش همواره زبانزد خاص و عام بوده است و استفاده از آن در بین انواع دیگر اولویت دارد.
علاقه به شیرینی از کجا منشا می گیرد؟؟
بسیاری از ما با خوردن غذایی شیرین، نان شیرینی و انواع دیگر شیرینیها، لذت فراوانی را تجربه میکنیم، متاسفانه تا جایی که تحقیقات نشان میدهد نهتنها گاهی اوقات زیادهروی میکنیم، بلکه بیشتر رژیم خود را بر اساس غذاهای حاوی قند، بهویژه قندهای تصفیهشده حاوی فروکتوز، قرار میدهیم. فروکتوزِ شیرینیها برخلاف سایر مواد خوراکی که مصرف میکنیم، هورمونهای کاهش اشتهای ما را تحریک نمیکنند.
به این معنی که میتوانیم مقدار فراوانی شیرینی بخوریم اما احساس سیری نکنیم. از طرف دیگر بسیاری از مواد شیرین که میخوریم فاقد اجزای مهمی هستند که برای یک رژیم غذایی سالم نیاز داریم. از آن جمله میتوانیم به ویتامینها، مواد معدنی، پروتئینها، فیبرها و چربیهای سالم اشاره کنیم.در شیرینیها معمولا از قندهای تصفیهشده استفاده میشود. این قندهای مصنوعی همان شیرینیهای طبیعی هستند که در طی مراحل فرآوری به انواع شکر و قند تبدیل شدهاند.
این را هم باید گفت که اگرچه قندهای طبیعی در جایگاه برتری قرار دارند؛ ولی میزان مصرف متعادل این قندها در طول روز ایرادی ندارد.برای خیلی ازما این سؤال پیش آمده است درجایی که کالری آن بسیار بالاست،مواد مغذی زیادی ندارند ودرعوض ارزش غذایی پایینی دارد.
با این وجودچرا شیرینی دوست داریم؟
1-به صرفهجویی در مصرف انرژی کمک میکند
دقت کنید که اگر بیش از مقدار گلوکز مورد نیاز برای ذخیره در بدن شیرینی بخورید، برای سلامتی مضر خواهد بود. در این موارد گلوکز ذخیرهشده بهدلیل خوردن شیرینیهای فراوان و افزایش ذخیره گلوکز، به کلسترول بد تبدیل میشود.
قندهایی که از شیرینیها وارد بدن میشوند، برای استفاده بعدی در بدن باقی میمانند. بدن انسان تمام انرژی را یکباره هدر نمیدهد و طی فواصل و در مقادیر کم از آن استفاده میکند. این روش که بهنام گلیکوژنیز شناخته میشود، به بدن اجازه میدهد برای مدت معینی بدون مصرف غذا کار کند.
2- شیرینیها مواد مغذی نیز دارند
قطعا دلیل خاصی وجود دارد که بدن ما هوس برخی شیرینیهای خوشمزه را میکند. افرادی که رژیم غذایی کمکربوهیدرات دارند اغلب این واقعیت را نادیده میگیرند که گلوکز نیز یک ماده مغذی مهم برای بدن انسان است. با استفاده صحیح، بهاندازه و اصولی، شیرینیها میتوانند به تقویت ذهن و بدن شما کمک کنند. حتی برخی از شیرینیها حاوی تمام فیبرها، آنتیاکسیدانها و ویتامینهای لازم برای رژیم هستند.
3-سطح فراوان انرژی
در روزهایی که احساس ضعف میکنید برای سرحالآوردن خود چه میکنید؟ اوقاتی که انرژی کافی برای انجام کارهای روزمره خانه ندارید، چطور؟ در این سناریوها، بعضی با خوردن فنجانی چای یا قهوه قوی، انرژی خود را افزایش میدهند؛ اما شیرینیها جایگزینهای بهتری هستند. البته باید گفت کسانی که چای یا قهوه مینوشند هم، معمولا در کنار آن برای طعم دلخواهشان تکهای شیرینی میل میکنند.
حقیقت این است که گلوکز منبع اصلی سوخت بدن ماست که بهدنبال تجزیه قند به وجود میآید. ساکارز یا شکر از گلوکز و فروکتوز تشکیل شده است. بدن انسان برای کسب انرژی، مولکولهای قند را تجزیه و تبدیل به گلوکز میکند و آن را به سلولهای مختلف میفرستد تا انرژی بدن برای فعالیتها تأمین شود.
بدون گلوکز، انرژی لازم برای انجام فعالیت های روزانه را نخواهید داشت. پس در روزهایی که کمی بیحال هستید و میخواهید انرژی خود را افزایش دهید، برای گرفتن نتیجه فوری یک تکه شیرینی مصرف کنید.
4- خلقوخو را فوراً تقویت میکند
عجیب نیست که شیرینیها همیشه ما را شادتر میکنند. میلکردن یک شیرینی ساده برای مهمانی حسوحال افراد را بهبود میدهد.انواع مختلف شیرینی ها مغز ما را وادار میکند تا سروتونین و دوپامین آزاد کند.این هورمونها، شادکننده و مسئول بهبود خلق و خو هستند. رسیدن به این احساس خوب، ناخودآگاه ما را تشویق میکند که بارها و بارها تجربه مجدد آن را طلب کنیم.
5- شیرینیها ممکن است کنترل وزن را تسریع کنند
میل به شیرینیها مورد علاقه، خود یکی از بزرگترین دلایل شکست در کنترل وزن است. وقتی کسی شروع به ترک کامل شیرینی ها میکند، در کوتاهمدت اهداف تناسب اندام خود را بهبود میبخشد؛ اما تحقیقاتی وجود دارد که خلاف این قضیه را در طول زمان ثابت میکنند. بر اساس برخی مطالعات، افرادی که در رژیم غذایی خود تعداد کمتری شیرینی ها مصرف میکنند، شانس بیشتری برای کاهش وزن در مدت زمان طولانیتر دارند.
در طی این فرایند طولانیتر، بدن بهآرامی واکنش نشان میدهد و با مقدار کمتری از شیرینیها، هوس خود را نسبت به آنها برطرف میکند. این یعنی شما میتوانید رژیم غذایی خود را با تغذیه سالم و تمرینات منظم متعادل کنید که منجر به مصرف متوسط شیرینیها یک بار در هفته بدون حذف آنها از زندگیتان میشود.
6-دارویی عالی برای ناخوشیها هستند
در مواقعی که بیمار یا ناخوش هستید، بهدلیل بیماری و استفاده از داروها، اشتهای خود را از دست میدهید. در این زمان، حتی استفاده از شیرینی ها ساده و ارزان میتواند مقدار کمی کربوهیدرات به بدنتان برساند.طبق گزارشات انجمن ملی اختلالات خوردن، کاهش سریع مصرف قند و کربوهیدرات ممکن است که حواسپرتی و سستی را افزایش دهد.
7- شیرینیها از سکتههای مغزی جلوگیری میکنند
باورش سخت است؛ ولی چند لقمه شیرینی ها در روز خطر سکته مغزی را کاهش میدهد. بر اساس مطالعهای، افراد بین 45 تا 78 سال که هر روز مقداری شیرینی مصرف میکنند، خطر سکته مغزی در آنها تا 17درصد کاهش مییابد.
8- برخی از شیرینیها دارای مواد طبیعی هستند
میوهها و شیرینیها طبیعی یکی از حیاتیترین بخشهای رژیم روزانه برای دریافت مواد مغذی هستند. آنها شما را قوی، سالم و در برابر برخی بیماریهای خاص سالم نگه میدارند. بنابراین اگر شیرینیها حاوی میوه و شیرینیها طبیعی را مصرف کنید، در کنار بهدستآوردن فواید شیرینی ها ، برای سلامتی شما هم مفید است. از این ویژگی با زیرکی میتوانید برای اشخاص و کودکانی بهره ببرید که مواد مغذی مورد نیاز بدن خود را استفاده نمیکنند.
9- رژیمی متعادل به وجود میآورد
شیرینی ها ، مخصوصا انواع طبیعی آنها، بخشی جداییناپذیر از رژیمهای غذایی منو های کافه ها هتل ها و.. هستند. تغذیه سالم به این معنا نیست که باید در تمام طول روز سبزیجات سبز مصرف کنید. شیرینی ها همچنین میتوانند به شما در دریافت مواد مغذی مورد نیاز کمک کنند. مثلا از آنجایی که برخی شیرینی ها دارای شیر یا پنیر نیز هستند، کلسیم و پروتئین نیز دارند.
مطالب گفته شده درمورد بخشی مهم و جذاب و جداییی ناپذیر از برنامه مردم یعنی همان شیرینی ها است که بسیار درکشور های مختلف رایج است و تقریبا همه ی آدم ها عاشق شیرینی ها هستند به طوری که سخت میشود که کسی به یک کافه برود اما همراه کافی خود یکی از آن هارا از منوی کافه انتخاب نکند.
برای دیدن مطالب بیشتر در مورد شیرینی و مواد خوراکی به سایت منوداری مراجعه کنید .